Dean Keith Simonton – Geniusz

W nowej, bardzo dobrze pomyślanej serii wydawniczej APS “Homo Creator”, ukazała się niedawno książka najwybitniejszego żyjącego znawcy ludzkiego geniuszu, amerykańskiego psychologa z University of California – Deana Simontona. Jest to tłumaczenie podręcznika akademickiego z serii “101”, przeznaczonego dla studentów krótkiego kursu wiedzy o talencie i geniuszu. Simonton jest niekwestionowanym autorytetem w tej dziedzinie, a niniejsza publikacja sławę jego jeszcze bardziej utwierdza. “Geniusz” nie jest ściśle pojętym wykładem wiedzy akademickiej, lecz raczej pozycją z nastawieniem popularno-naukowym, ale w dobrym sensie tego słowa. Bo czyta się tę książkę łatwo i przyjemnie, autor – poza dwoma przypadkami – nie epatuje twardymi danymi i mnogością naukowych szczegółów z zakresu badań nad genialnymi ludźmi. Co więcej, idzie raczej w kierunku zbyt prostego uprzystępniania wiedzy naukowej i często “robi oko” do studenta amerykańskiego, pozwalając sobie na żarty, kolokwializmy i różnego rodzaju “odzywki” rodem z korytarza uczelnianego. Przyznam, ze w kilku przypadkach są to żarty infantylne, przynajmniej w moim odczuciu, prowadzące wprost do wizji studenta w krótkich spodenkach na egzaminie. Widać bez tego “robienia oka” i “bratania się” nie można już przykuć uwagi dzisiejszego studenta z Santa Fe czy Santa Barbara. Ale mimo to książka Simontona jest bardzo interesująco napisaną, pierwszą w języku polskim, monografią dotyczącą badań nad geniuszem, właściwości i specyfiki funkcjonowania osób genialnych, pochodzenia i uwarunkowań rozwoju cech genialnych, związków genialności i wybitnej twórczości z chorobami psychicznymi itp. Dużo jest również o twórczości wybitnej i genialnych twórcach, w zasadzie najwięcej, ponieważ Simonton tak naprawdę interesuje się najbardziej geniuszami twórczymi. I choć nie dostrzega, jak każdy wyznawca psychometrii, że dobrą teorię geniuszu można opracować na podstawie jednego czy dwóch przypadków lub biografii (jak to zrobili Gardner czy Gruber), to jednak jego podstawowa teza wydaje się bardzo trafna. Teza ta jest wynikiem wielu żmudnych badań historiometrycznych Simontona, a twierdzenia podobne do niej znajdziemy w wielu dobrych biografiach wybitnych twórców. Mówi ona, iż na geniusza składają się trzy ważne cechy-syndromy: wysoka produktywność, wysoka oryginalność i wybitna twórczość poświadczona rzeczywistymi osiągnięciami i ciężką, wytężoną pracą. Książka jest dobrze przetłumaczona i widać na jej kartach rękę redaktora naukowego – profesora M. Karwowskiego (przy okazji – gratulacje za udaną habilitację!!!). Lektura bardzo konieczna!!!

Przy okazji warto zwrócić uwagę na pozostałe książki z  . A są to:

Seria "Homo Creator"

K.J. Szmidt

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *