Edward de Bono “Umysł kreatywny”

Znany nam wszystkim i wielce zasłużony dla nauczania twórczości autor, który w ostatnim czasie przeżywa moim zdaniem wielkie zagubienie naukowe, poznawcze i religijne (vide notki o jego ostatnich książkach na naszych łamach) wydał kolejną książkę o kreatywności (tytuł oryginału; “How to Have Creative Ideas”). Tym razem mimo bardzo ogólnego tytułu jest to książka prezentująca różnorodne techniki (warianty), związane z jedną metodą myślenia lateralnego, wielokrotnie już prezentowaną przez autora – metodą przypadkowych słów (random word). De Bono nie bawi się w przybliżanie i uzasadnianie podstaw teoretycznych swych ćwiczeń, odwołując się w kilku zdaniach do mitycznych tez o umyśle jako systemie tworzącym wzorce i technikach lateralnych, które pozwalają wyjść poza te wzorce. A ponieważ autor przestał już realizować rolę uczonego, który śmie wątpić w swe odkrycia i jest pełen pokory w stosunku do swoich dokonań, dlatego też serwuje nam co chwila takie narcystyczne objawienia, jak: “Proces Przypadkowych Wyrazów, wokół którego zbudowana jest książka, jest jednym z wielu potężnych narzędzi myślenia lateralnego (…)” (s. 180); “Po raz pierwszy w historii ludzkości (dzięki osiągnięciom de Bono, rzecz jasna – dop. K.J. Sz) możemy traktować kreatywność jako umiejętność umysłu, a nie tylko kwestię talentu czy inspiracji” (s. 181). Ten lekarz z Malty wprowadza też dwa pojęcia kreatywności, które niczego nowego nie wnoszą do naszej wiedzy o tym fenomenie: kreatywność percepcyjną, która polega na patrzeniu na rzeczy z różnych punktów widzenia i otwieraniu nowych skojarzeń, oraz kreatywność konstruktywną, która oznacza “łączenie ze sobą rzeczy tak, aby przedstawiały nową wartość” (s. 180). Omawiana tu książka opisuje tytułowe 62 ćwiczenia z użyciem techniki przypadkowych słów, które w istocie są ćwiczeniami pobudzającymi zdolności asocjacyjne, a do tego są to w większości, w mojej opinii, ćwiczenia mało pomysłowe i nudne. Owszem, mogą się przydać mniej doświadczonym trenerom treningu kreatywności, lecz w interesującej nas tu dziedzinie nie stanowią ani przełomu, ani twórczej zmiany, o których de Bono ciągle pisze. Stanowią raczej dowód na kryzys intelektualny de Bono.

Edward de Bono, Umysł kreatywny. 62 ćwiczenia rozwijające intelekt, Wydawnictwo Studio Emka, Warszawa 2009, str. 207, cena – 34,90 zł.

K.J. Szmidt

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *