Kamila Lasocińska – Życie poza schematem. Analiza biografii twórców

Chciałbym Szanownym Czytelnikom zarekomendować książkę dr Kamili Lasocińskiej, adiunkta w Katedrze Dydaktyki Ogólnej i Psychodydaktyki Twórczości w Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, która to książka jest jedną z nielicznych w polskiej pedagogice twórczości udaną próbą zastosowania pogłębionych badań biograficznych nad twórcami. Autorka nie jest psychologiem, lecz absolwentką Wydziału Edukacji Wizualnej ASP w Łodzi, a swoje zainteresowania naukowe skupiła na doświadczeniach autobiograficznych twórców. A do tego sama tworzy w dziedzinie plastyki i poezji (wydała tom wierszy pt. “W lustrzanym odbiciu czasu”). Celem pracy Kamili Lasocińskiej było stworzenie biografii kompletnych wybranych absolwentów Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Badania kierowane były takimi pytaniami, jak: jakie czynniki warunkują realizację twórczych możliwości absolwentów ASP; jaką rolę odgrywa w ich życiu twórczość; jak przebiega rozwój osobisty badanych i jakie “momenty” są w nim istotne; czy ASP stworzyła pozytywne warunki dla kształtowania postaw twórczych swoich studentów, jakie są wizje przyszłości i nastawienia (plany życiowe) respondentów oraz – pytanie najbardziej ogólne – co decyduje o poczuciu sensu życia u badanych i jakie wartości go kształtują?. Trzeba przyznać, iż waga tych pytań wydaje się doniosła i z uznaniem należy przyjąć ambitne zamiary badawcze Autorki. Kamila Lasocińska przyjęła wstępne, moim zdaniem dosyć ryzykowne, choć uzasadnione wynikami badań i potocznymi obserwacjami, założenie, iż absolwenci uczelni artystycznej, jaką jest ASP, są osobami twórczymi poprzez sam fakt pobierania kształcenia w tego typu instytucji, poprzez stały kontakt ze sztuką i działalnością twórczą. Są zatem osobowościami niezależnymi, samodzielnymi w myśleniu, otwartymi, a więc twórczymi. I, co ważne dla badań tego typu, powinny świadomie kształtować swoje biografie. Całość postępowania badawczego, w którym wykorzystano podejście biograficzne, służyło weryfikacji tych założeń i poszukiwaniu odpowiedzi na powyższe pytania. Można zatem powiedzieć, iż Autorka skupiła się na personologicznym aspekcie twórczości, pomijając oczywisty wydawałoby się w tym przypadku aspekt przedmiotowy, a wiec wytwory twórczości absolwentów ASP. Łatwiej bowiem byłoby zbadać charakter tworzonych dzieł, ich źródła, treści, karierę itd., niż osobowościowe uwarunkowania ich powstania. Zamiar ten uznaję zatem za bardzo oryginalny i wart podkreślenia. Autorka podzieliła analizę biografii na trzy etapy, w których ze wzrastającym stopniem uogólnienia, zaprezentowała, po pierwsze – główne wątki tematyczne i szczegóły biograficzne, po drugie – główne linie tematyczne przedstawione w biografiach, i w końcu – rekonstrukcje procesu biograficznego. W tym ostatnim etapie przedstawia też cztery tzw. porządki biograficzne, które uznała za charakterystyczne, ogólne kategorie życia badanych.
Książka godna polecenia każdemu badaczowi, którego interesują nietestowe metody diagnozowania twórczości i życia twórców. A zwłaszcza zastosowanie do badań “Koła Shalita”.

K.J. Szmidt

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *