Kamila Witerska – Drama

Kamila Witerska jest specjalistką i badaczką (badaczem?) dramy jako metody wychowania i nauczania zachowań twórczych, adiunktem (adiunktką?) w Katedrze Dydaktyki Ogólnej i Psychodydaktyki Twórczości AH-E w Łodzi. Swoje wieloletnie doświadczenie w nauczaniu dramy wykorzystała w tej książce, którą z radością powinni przywitać trenerzy treningu twórczości i pedagodzy twórczości.

Kamila Witerska urasta do roli niestrudzonej popularyzatorki dramy i jednocześnie teoretyka tej metody wychowania i nauczania, próbując od kilku lat nadać jej nowych walorów, wzbogacających dotychczasowe nurty dramy, wywodzące się od Briana Way’a i Krystyny Pankowskiej. Książka “Drama: techniki …” jest właśnie tego dowodem. Autorka, bazując na określonych twierdzeniach angielskich twórców dramy (głównie J. Neelands’a) i odwołując się do ustaleń wyjściowych “dramy kreatywnej” (Torrance) próbuje stworzyć metodyczny model dramy wielopłaszczyznowej, wielostopniowej, stymulującej zarówno przeżycia intelektualne, jak i emocjonalne uczniów. Nie zapomina także o pobudzaniu określonych operacji myślenia twórczego (głównie analogie i metaforyzowanie oraz transformowanie wyobrażeń) i działań twórczych.

Publikacja składa się z czterech zasadniczych części. Najpierw Autorka skrótowo przedstawia teorię dramy (“Teoretycznie o dramie”), potem charakteryzuje wybrane techniki dramowe (podzielone na techniki kontekstu, narracji, symboliczne i refleksyjne), następnie (część III) opisuje strategie dramowe i na koniec przedstawia wybrane scenariuszy bardziej złożonych zajęć dramowych. W rezultacie przyszły realizator zajęć dramowych zyskuje w tej pracy dosyć szeroki i pogłębiony obraz dramy jako swoistej metody do zastosowania w toku procesu nauczania i wychowania. Dobrym pomysłem autorskim jest stopniowe pogłębianie problematyki realizacji dramy – od prostych technik wstępnych poprzez techniki symboliczne i narracyjne aż do strategii ogólniejszych. Pozwoli to z pewnością, taką wyrażam nadzieję, przeciwdziałać tendencji, którą obserwuję w praktycznej realizacji dramy w szkole podstawowej i średniej, ale również wyższej, a która polega na jej upraszczaniu i trywializowaniu: niemal każde ćwiczenie ruchowe czy wizualizacyjne z “odgrywaniem ról” przez dzieci czy studentów traktowane jest jako drama. Kamila Witerska poprzez analizowanie różnych poziomów ćwiczeń dramowych pokazuje właśnie, na czym polega “prawdziwa”, “rdzenna” drama edukacyjna czy kreatywna i że “trzeba na nią sobie zasłużyć”, wychodząc poza serwowanie prostych ćwiczeń inscenizacyjnych. W tym sensie podręcznik ten ma walory krystalizujące model dramy.

Wydawca tak pisze o tej książce: “Drama rozwija się dzięki ludziom, którzy widzą w niej coś więcej niż “odgrywanie scenek”. Każdy praktyk dramy ma swoje ulubione techniki, za pomocą których realizuje zamierzone cele. Techniki i strategie dramowe są otwarte na eksploracje, transformacje i kombinacje, są one istotą dramy “pociętej” i dwupłaszczyznowej, której fabuła jest wielokrotnie przerywana i poddawana rozmaitym zabiegom poznawczym. Jest pocięta na kawałki, a to, co dzieje się w przestrzeni między fragmentami dramowej fabuły jest ważniejsze od niej samej.

Publikacja została napisana, a właściwie spisana z doświadczeń pracy dramą i z potrzeby ich uporządkowania. Składa się z przykładowych konspektów zajęć dramowych oraz ćwiczeń ilustrujących techniki i strategie. Teoria ma tutaj charakter wprowadzający i porządkujący praktykę. Książka ma służyć nauczycielom, pedagogom twórczości, trenerom psychoedukacji, pedagogom szkolnym, pedagogom społecznym, arteterapeutom jako podręczny zbiór narzędzi niezbędnych do pracy drama – technik, strategii i przykładowych scenariuszy. Jej prosta i przejrzysta struktura pozwoli, mam nadzieje, na błyskawiczne odszukanie interesującego odbiorcę elementu i zastosowanie go w praktyce”.

Spis treści:

Wstęp

Rozdział 1. TEORETYCZNIE O DRAMIE

1.1. Co to jest drama?
1.2. Drama “pocięta” i dwupłaszczyznowa
1.3. Dlaczego drama?
1.4. Struktura zajęć dramowych
1.5. Sytuacje kryzysowe w dramie
1.6. Trudne tematy
1.7. Dla kogo jaka drama?

Rozdział 2. TECHNIKI DRAMOWE

TECHNIKI KONTEKSTU

Atrybuty
Rzeźba
Rzeźba dostawiana
Półrzeźba
Aranżacja przestrzeni
Wycieczka z przewodnikiem
Rola na podłodze
Rola na ścianie
Odtwarzanie dźwięku
Kejs (ang. case study)
Krąg życia
Wskazówki
Zakupy

TECHNIKI NARRACJI

Big Brother
Sytuacje improwizowane
Improwizacja rozwinięta
Gorące krzesło
Rozmowa telefoniczna
Wywiady/przesłuchania
Płaszcz eksperta
Krytyczne wydarzenia
List narracyjny
Kartka z pamiętnika

TECHNIKI SYMBOLICZNE

Pantomima
Transformacje
Analogia
Symbolizacja przestrzeni
Przestrzeń pomiędzy
Metamorfozy
Konstelacja
Karuzela
Maski
Odwrócenie ról
Hybrydy
Ceremonie

TECHNIKI REFLEKSYJNE

Kostka/słoik
Stop-klatka
Śledzenie myśli
List refleksyjny
Głosy w głowie
Podróż w czasie/przestrzeni
Konfrontacja
Podsłuchane rozmowy
Tunel myśli
Ściany mają uszy
Rola łączona
Spektrum różnicy
Alter-Ego

Rozdział 3. STRATEGIE DRAMOWE

STRATEGIE WPROWADZAJĄCE

Kreowanie otoczenia
Kreowanie postaci

STRATEGIE POGŁĘBIAJĄCE

Zatrzymywanie dramy
Zwalnianie tempa
Rytualizacja
Wprowadzanie nowych ról
Operowanie dysonansem poznawczym
Metaforyzowanie
Rekodowanie

STRATEGIE ZAMYKAJĄCE

Scalanie
Ocena postaci i sytuacji
Planowanie działania
Wyprowadzanie z roli

Rozdział 4. SCENARIUSZE

Alfabetyczny spis technik

Alfabetyczny spis strategii

Bibliografia

K.J. Szmidt

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *